یامال دیرستان یا مردم شهر به عنوان یک فرآیند نوآورانه با بهرهگیری از ظرفیتهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و طبیعی هر منطقه به شناسایی و تحلیل مسائل محلی میپردازد و با طراحی راهحلهای بومی، مسیر توسعه پایدار و مشارکتی را ایجاد میکند. فضاهای شهری نه تنها به عنوان مکانهای عملکردی، بلکه به عنوان محرک جریانهای اجتماعی و اقتصادی عمل میکنند. در حالی که پروژههای مسکنسازی و تجاری در بسیاری از شهرهای امروز کشور غالب هستند، ایدههای نوآورانهای برای تخصیص بهینه عملکردها و ایجاد ارزش افزوده برای ذینفعان محلی وجود دارد.
یامال دیرستان در قشم میتواند بعنوان یک الگوی بومی کُنش جمعی فهم شود؛ سازوکاری که در آن هماهنگی، تقسیم نیرو و همزمانی عمل، حل مسائل پیچیده را ممکن میسازد. مردمشهر بر همین منطق شکل میگیرد: مشارکت سازمانیافته شهروندان در شناسایی مسئله، تبادل تجربه و طراحی راهحلهای محلی. در این چارچوب، یامال دیرستان نه یک آواز، بلکه یک مدل اجتماعی برای فعالسازی ظرفیتهای جمعی و تولید تصمیم مشترک در مقیاس شهر و روستا در جزیره قشم است.